Osiedle Zacisze w warszawskiej dzielnicy Targówek
Blog > Komentarze do wpisu
Zacisze na starych mapach

Tutaj będą sukcesywnie pojawiać się archiwalne mapy i plany przedstawiające teren obecnego Zacisza oraz jego najbliższych okolic.

Mapa „Okolice Warszawy w dyametrze 5 mil” z 1794 r.- cały teren Zacisza porasta podmokła i poprzecinana strumykami Puszcza Bródnowska; wokół puszczy leżą: po lewej wieś Bródno (widoczna oś dzisiejszej ul. Wincentego, wieś leży przy obecnym ratuszu), po prawej Ząbki, od północy klasztor w Grodzisku i spory staw (dziś Głębocka i położony tam kościółek drewniany), od Grodziska na prawo Marki i "Chałupy do Marek", od południa Targówek (to były obecne okolice Tesco i Szmulki).

Mapa z 1800 r.- teren obecnego Zacisza to jeszcze podmokły, zakrzaczony obszar między Bródnem a Ząbkami. Na mapie widać drogę do Ząbek z Pragi- czyli współczesny ciąg Ziemowita, Janowiecka, a między Markami a Białołęką nową wieś Kąty Nieporęckie- tak zwała się niegdyś część Kątów Grodziskich. Z Bródna wiedzie do nich obecna Ostródzka.

Mapa z 1829 r. - w lewym dolnym rogu wśród lasu pojawia się Kol. Elsnera. Szczegóły topograficzne są trudne do rozszyfrowania- na Zaciszu dominują krzaki, kępy lasu, bagna a może ciągle zwarte lasy? Szosy radzymińskiej oczywiście jeszcze nie wytyczono.

A oto inne mapy z prehistorii Zacisza:


Mapa Warszawy z 1777 roku. Widać, że wiele przeszła, trudna do odczytania. Można porównać ją z pierwszą w naszym zestawieniu (1794). Za Pragą rośnie lasek na linii obecnej ul. Szwedzkiej, a dalej ku pn. ciągnie się wydma żerańska, przedstawiona jako kupki piasku (dziś cmentarz i bloki wzdłuż Rembielińskiej). Bródno znajduje się na prawo od tych "kopek", teren Zacisza jeszcze dalej na prawo, poprzecinany strumykami i ruczajami.



Mapa Warszawy i Pragi z końca XVIII wieku. Przez Wisłę przeprawiamy się mostem u wylotu Karowej i dzisiejszej Okrzei. Za rogatkami Pragi znany nam już lasek, potem starannie naszkicowane zabudowania folwarku Targowe, wokół zakreskowane łany i pola włościańskie. Po prawej skraj Puszczy Bródnowskiej (gdzieś na linii obecnej Trockiej?).



Mapa okolic Warszawy z pocz. XIX wieku. [cała mapa - kliknij TU] Istne dzieło sztuki, o ile rzetelnie przeprowadzono pomiary. Nie ma wątpliwości, gdzie rosną lasy, a gdzie już wykarczowano je pod uprawę i wypas (albo na opał, wszak Prażanie chętnie korzystali z przywileju wyrębu Puszczy Bródnowskiej, danego im przez... Bonę). W tej mocno splądrowanej puszczy plątanina dróg- z Bródna na Pragę, z Ząbek na Bródno. Na pn. od Targówka wielka poręba, która sięga- jak mi się zdaje- przynajmniej po obecną Samarytanka a od wschodu po Radzymińską.



Fragment Topograficznej Karty Król. Polskiego (1822-43). Raczej lata 40-te. Zacisze już odważnie pokazuje się na arenie dziejów, na razie przyczepione do wykreślonej jak pod linijką szosy petersburskiej. Jadąc od mostu na Wiśle mijamy kolonię Targówek (czyli dzisiejsza Ząbkowska), potem Targówek (okolice Tesco, starej Radzymińskiej), karczmę Targowską (przy Trockiej), nasz kanałek Bródnowski, karczmę przy dzisiejszej Tarnogórskiej, która biegnie w prawo do Kol. Elsnera (oś Szmaragdowej, Nefrytowej). Dalej w prawo na ukos odbiega od szosy dzisiejsza Lewinowska, a po lewej widzimy ogrody i kilka zabudowań kolonii Gumińskich (oś Określonej albo Blokowej), łączących się z folwarkiem na miejscu dzisiejszego sadu Kobla. Od zachodu ogranicza dobra zaciszańskie oś współczesnych ulic Spójni i Blokowej, dochodząca do rowu łączącego się na powrót z szosą, dzisiejszego Rowu Zacisze. Z Zaciszem sąsiaduje od pn. Kol. Lewicpol (folwark), która znajdowała się na miejscu obecnej jednostki wojskowej. Dalej na pn. rozciągają się podmokłe łąki (i pomyśleć, że przed czterdzistu laty szumiały tutaj puszcze. Rewolucja przemysłowa zrobiła swoje). "Żydowskie Mogiłki" między Bródnem a Pragą to oczywiście zaczątki kirkutu przy Wincentego.


[powyższe i inne mapy dostepne na stronie: ftp://mapy.ziomal.org ]


środa, 27 grudnia 2006, gajowy771

Polecane wpisy

  • Prof. Jan Kieniewicz o Zaciszu cz.2

    Prof. Jan Kieniewicz – spotkanie w Domu Kultury, kwiecień 1990 Wyjątkowy czas w historii Zacisza zaczął się z mojej perspektywy na wiosnę 1989 roku - w m

  • Prof. Jan Kieniewicz o Zaciszu cz. 1

    Zamieszkałem na Zaciszu przypadkiem. Gdy w latach siedemdziesiątych starałem się o powiększenie powierzchni mieszkalnej okazało się, że Uniwersytet ma możliwość

  • Zaciszański Fort Lewicpol

    Niewielu Zaciszan wie, że w ostępach Lasu Bródnowskiego kryją się relikty bardzo ciekawego zabytku – XIX wiecznego carskiego fortu. Skąd forty w Warszawie

TrackBack
TrackBack w tym blogu jest moderowany. TrackBack URL do wpisu:
Komentarze
2006/12/31 11:19:52
dobra robota. Czekam nieciepliwie na cdn. Szczęśliwego Nowego Roku
-
2007/01/05 23:56:41
Dobre i ciekawe dokumentowanie i pokazywanie przeszłości w połączeniu ze współczesnością. Pozdrawiam.
-
tylmur
2007/01/14 12:12:49
A dlaczego Bródno na tych mapach jest przez "u" zwykłe. A może dzisiejsze Bródno obejmuje inny teren niż tamto Brudno. Czy też po prostu zaszły zmiany w pisowni? Jeśli ktoś coś wie na ten temat niech da znać.
Pozdrawiam wszystkich serdecznie
-
2007/01/28 23:09:56
tylmur, też się zastanwiam dlaczego przez 'u'. Próbowałem się dowiedzieć więcej na ten temat. Szczegóły tu:
forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=16112&w=55597535
-
2007/01/29 13:05:06
A może po prostu ustaliły się zasady ortografii? skoro Bródno pochodzi od brodu, to o wymienia się zawsze na ó i nie można pisać przez u. Poza tym nazwa dzielnicy nie może mieć pejoratywnego zabarwienia.
-
Gość: hanna413, *.biblpubl.waw.pl
2008/01/02 14:34:02
Witam
Chciała bym się dowiedzieć z jakiego źródła zaczerpnięte zostały mapy? Czy jest ich więcej? Może są też inne mapy bardziej dokładne z nazwami ulic z przed wieków?
Mapy są interesujące i wiele mówią o tym terenie z przed wieków.
-
Gość: Stare mapy Polski, *.128.107.226.static.crowley.pl
2010/10/29 21:05:59
Każdemu kto szuka dobrej jakości starych map Polski polecam wcześniej podaną stronkę. Szczególne wrażenie robi stara mapa Łowiecka.
-
Gość: , *.home.aster.pl
2011/06/22 23:22:44
Nie moge znaleźc na ftp://mapy.ziomal.org mapz y 1800 roku zamieszczoenj w tym artykule, jak moge ja znaleźć gdzies?